Czym jest kwas hialuronowy?
Kwas hialuronowy (Hyaluronic acid, hialuronian sodu) to naturalny polisacharyd, który w naturalny sposób występuje w organizmie. Hialuronian sodu jest składnikiem płynu międzykomórkowego. Syntetyczny kwas hialuronowy jest wytwarzany w warunkach laboratoryjnych w procesie fermentacji bakterii i zbóż. To właśnie syntetyczny hialuronian sodu jest stosowany w medycynie i kosmetologii.
Do czego służy kwas hialuronowy w organizmie?
Kwas hialuronowy odpowiada za zatrzymywanie wilgoci w tkankach, bierze udział w procesie podziału komórek i ich regeneracji, a także może wpływać na migrację komórek, w tym limfocytów, oraz tlenu we krwi. W naskórku wchodzi w skład naturalnych czynników nawilżających. W stawach kwas hialuronowy przyczynia się do zmniejszenia tarcia i wspiera płynność ruchów, ponieważ odpowiada za lepkość mazi stawowej, która jest składnikiem chrząstki stawowej.
Jak zmienia się poziom kwasu hialuronowego w organizmie wraz z wiekiem?
Stężenie kwasu hialuronowego w organizmie z upływem lat zmniejsza się, co prowadzi do naturalnego starzenia się tkanek w wyniku zaburzeń nawodnienia. W związku z tym kwas hialuronowy był przedmiotem szeroko zakrojonych badań i został opracowany jako składnik aktywny stosowany w kremach nawilżających, serach oraz innych produktach kosmetycznych i medycznych.
Czym różni się kwas hialuronowy niskocząsteczkowy od wysokocząsteczkowego?
Ze względu na masę cząsteczkową kwas hialuronowy dzieli się na niskocząsteczkowy i wysokocząsteczkowy. Kwas hialuronowy niskocząsteczkowy ma najmniejsze cząsteczki, dzięki czemu może dotrzeć do głębokich warstw naskórka. Nawilża skórę, ale nie jest w stanie długo zatrzymywać wilgoci, za to transportuje niezbędne witaminy i mikroelementy.
Kwas hialuronowy o wysokiej masie cząsteczkowej charakteryzuje się dużą masą cząsteczkową, przez co nie jest w stanie wnikać w głąb skóry właściwej i działa wyłącznie na jej powierzchni. Wzmacnia barierę ochronną skóry, zapobiegając utracie wilgoci, a także chroni przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Wysokocząsteczkowy kwas hialuronowy rozkłada się powoli – stosuje się go w konturowaniu twarzy, zastrzykach dostawowych, korekcji estetycznej okolic intymnych oraz innych zabiegach kosmetycznych i leczniczych.
Jak kwas hialuronowy wpływa na skórę?
Kwas hialuronowy jest jednym z głównych składników aktywnych, który pomaga głęboko nawilżyć skórę i zatrzymać wilgoć w komórkach naskórka. Wpływ kwasu hialuronowego na skórę:
- poprawia napięcie i elastyczność;
- zmniejsza widoczność drobnych zmarszczek;
- wygładza teksturę;
- łagodzi podrażnienia i zmniejsza wrażliwość;
- wzmacnia barierę hydrolipidową;
- eliminuje cienie pod oczami;
- nadaje naturalny blask.
Ponadto kwas hialuronowy wykazuje działanie przeciwutleniające: pomaga chronić skórę przed wolnymi rodnikami i negatywnym wpływem środowiska, na przykład zanieczyszczonym powietrzem i promieniowaniem ultrafioletowym. Wspomaga również regenerację skóry – stymuluje aktywność komórkową i syntezę kolagenu, wspiera gojenie się ran i mikrouszkodzeń skóry właściwej.
Jak stosować kwas hialuronowy do pielęgnacji skóry?
Kwas hialuronowy stosuje się w pielęgnacji skóry w postaci kremów lub serów. Można również używać toników, maseczek lub wykonywać zastrzyki w celu głębszego nawilżenia i regeneracji skóry. Ogólne zasady stosowania kosmetyków z kwasem hialuronowym:
- Przed nałożeniem produktów z kwasem hialuronowym należy dokładnie oczyścić twarz, aby substancja wniknęła w skórę właściwą i się wchłonęła. Usunąć zanieczyszczenia, sebum i resztki kosmetyków pomogą specjalne środki do mycia twarzy, które należy dobierać w zależności od rodzaju skóry.
- Kwas hialuronowy lepiej „działa” na wilgotnej skórze. Dlatego należy go nakładać natychmiast po oczyszczeniu i nie czekać na całkowite wyschnięcie twarzy. Serum z kwasem hialuronowym należy nakładać w niewielkiej ilości, rozprowadzając je lekkimi, wklepującymi ruchami.
- Po nałożeniu serum ważne jest, aby „zamknąć” wilgoć w skórze za pomocą kremu, który stworzy barierę ochronną i zapobiegnie parowaniu wody.
Aby uzyskać trwały efekt, preparaty z kwasem hialuronowym należy stosować regularnie. Codzienne używanie serum lub kremu pomaga utrzymać nawilżenie skóry, zapobiegając pojawianiu się suchości i drobnych zmarszczek.
Czy kwas hialuronowy jest odpowiedni do wszystkich rodzajów skóry?
Kwas hialuronowy nadaje się do pielęgnacji każdego rodzaju skóry, w tym skóry problemowej, wrażliwej i skłonnej do reakcji alergicznych. Można go stosować w różnych typach serum, kremach, maseczkach i zastrzykach.
Czy kwas hialuronowy pomaga w walce z trądzikiem?
Kwas hialuronowy ma wyraźne działanie przeciwzapalne, dlatego jest skuteczny w walce z trądzikiem. Jest on również stosowany jako składnik wypełniaczy, które wykorzystuje się w leczeniu trądziku (regenerują lub maskują blizny potrądzikowe).
Jak stosuje się kwas hialuronowy w kosmetologii iniekcyjnej?
Preparaty z kwasem hialuronowym stosuje się do korekcji objętości twarzy: modelowania policzków i owalu twarzy, wypełniania głębokich bruzd nosowo-wargowych, zmarszczek mimicznych oraz zmarszczek na czole. Zastrzyki stosuje się w celu eliminacji zmian skórnych związanych z wiekiem, nadając jej większą jędrność i elastyczność. Zastosowanie kwasu hialuronowego w kosmetyce iniekcyjnej:
- konturowanie twarzy (wstrzykiwanie wypełniaczy w celu uzupełnienia brakującej objętości);
- mezoterapia (wstrzykiwanie koktajli mezoterapeutycznych w skórę twarzy lub głowy w celu odmłodzenia bądź leczenia chorób dermatologicznych);
- biorewitalizacja (wstrzyknięcia kwasu hialuronowego w celu nawilżenia skóry twarzy, dłoni i dekoltu).
Kwas hialuronowy stosuje się w celu zwiększenia objętości ust i wyeliminowania ich asymetrii. Pozwala również skorygować podbródek i asymetrię rysów twarzy, na przykład zapadnięte policzki.
Kwas hialuronowy stosuje się do korekcji okolic intymnych (poprawy ich indywidualnie postrzeganej estetyki). Jest wskazany w przypadku opadania i wiotkości warg sromowych, oraz wad poporodowych i pooperacyjnych.
Jak kwas hialuronowy wpływa na włosy?
Kwas hialuronowy wspomaga nawilżenie skóry głowy oraz odbudowę struktury włosów, sprawiając, że stają się one mocniejsze, gładkie i lśniące. Kwas hialuronowy wchodzi w skład mezokoktajli stosowanych w mezoterapii włosów – zabiegu iniekcyjnym mającym na celu normalizację stanu skóry głowy i wzmocnienie mieszków włosowych.
Zastrzyki z kwasem hialuronowym stosuje się w leczeniu nadmiernej suchości lub, przeciwnie, nadmiernej tłustości skóry głowy. Mezoterapia jest również stosowana w leczeniu chorób dermatologicznych, na przykład łojotoku, w którym zaburzona jest praca gruczołów łojowych.
W przypadku nadmiernej suchości, łupieżu, swędzenia skóry głowy, a także wypadania i łamliwości włosów zalecana jest konsultacja u trychologa. Lekarz przepisze środki kosmetyczne, które pomogą uporać się z problemem. W razie potrzeby trycholog może zalecić zabiegi iniekcyjne.
Jak stosuje się kwas hialuronowy na choroby stawów?
Zastrzyki dostawowe z kwasem hialuronowym to mało inwazyjna metoda leczenia chorób stawów (artretyzmu i choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych i biodrowych). Zastrzyki z hialuronianem stosuje się w ortopedii, chirurgii i reumatologii i podaje się je bezpośrednio do stawu.
Zastrzyki z kwasem hialuronowym do kolana mogą być przepisywane w przypadku gonartrozy stawu kolanowego. Podawany preparat jest podobny składem do mazi stawowej i pełni rolę smaru, pomagając zmniejszyć ból i obrzęk oraz przywrócić ruchomość stawu.
Jak kwas hialuronowy działa na oczy?
Wraz z wiekiem lub pod wpływem czynników zewnętrznych, takich jak promieniowanie ultrafioletowe, długotrwała praca przy komputerze czy zanieczyszczone powietrze, może dojść do zaburzeń w funkcjonowaniu filmu łzowego na rogówce, co powoduje suchość, dyskomfort lub pieczenie oczu. W celu wyeliminowania suchości oczu można stosować krople z kwasem hialuronowym, które łagodzą stan zapalny i nawilżają gałkę oczną. Kwas hialuronowy skutecznie oddziałuje również na rogówkę, uruchamiając procesy podziału komórek i wspomagając gojenie mikroskopijnych uszkodzeń.
Jakie są formy kwasu hialuronowego?
Preparaty zawierające hialuronian są dostępne zarówno na receptę, jak i bez recepty. Formy kwasu hialuronowego:
- preparaty doustne (tabletki, kapsułki, suplementy diety, preparaty płynne);
- kosmetyki do pielęgnacji skóry (żele, kremy, sera);
- krople do oczu nawilżające błonę śluzową;
- zastrzyki podskórne lub podśluzówkowe (w postaci wypełniaczy);
- zastrzyki dostawowe.
Kwas hialuronowy jest powszechnym składnikiem żeli, kremów lub lubrykantów stosowanych w leczeniu suchości pochwy, zwłaszcza u kobiet w okresie menopauzy. Może być również wykorzystywany w urologii. Kwas hialuronowy może być przepisywany w leczeniu bólu pęcherza moczowego spowodowanego zapaleniem.
Jak przyjmować kwas hialuronowy?
Preparaty należy zażywać podczas posiłku lub po nim, najlepiej w pierwszej połowie dnia. Dzienna dawka kwasu hialuronowego może się różnić w zależności od postaci leku i celu jego stosowania. Średnia dawka kwasu hialuronowego w tabletkach to zazwyczaj 150 mg. Czas trwania kuracji ustala się indywidualnie, zazwyczaj wynosi od półtora do dwóch miesięcy.
Środki zawierające kwas hialuronowy należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza. Nadmiar kwasu hialuronowego w organizmie może powodować zmiany skórne, swędzenie i obrzęki spowodowane gromadzeniem się nadmiaru płynów. Ponadto hialuronianu nie wolno przyjmować w przypadku chorób zakaźnych i autoimmunologicznych, ponieważ może to spowodować nasilenie objawów i rozprzestrzenianie się komórek patologicznych w zdrowych tkankach.
Czy kwas hialuronowy można uzyskać z pożywienia?
Kwas hialuronowy znajduje się w niektórych produktach spożywczych, na przykład w mięsie i bulionach kostnych. W stymulowaniu produkcji kwasu hialuronowego w organizmie mogą pomóc produkty bogate w witaminę C – owoce cytrusowe, jagody, zielenina. Do syntezy kwasu hialuronowego przyczyniają się również produkty bogate w magnez – ciemnozielone warzywa liściaste, orzechy, rośliny strączkowe, awokado i banany.
Czy można stosować kwas hialuronowy w ciąży i podczas karmienia piersią?
Nie ma wystarczająco wiarygodnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania kwasu hialuronowego w czasie ciąży lub laktacji. Decyzję o przepisaniu suplementów diety zawierających kwas hialuronowy podejmuje lekarz prowadzący ciążę.
Czy istnieją przeciwwskazania do stosowania kwasu hialuronowego?
Chociaż kwas hialuronowy jest substancją bezpieczną i łatwo przyswajalną przez organizm, możliwa jest indywidualna nietolerancja jego składników. Przeciwwskazania do podskórnych i śródstawowych zastrzyków z kwasem hialuronowym:
- reakcje alergiczne na substancję;
- ciąża i laktacja;
- choroby skóry (egzema, łuszczyca, opryszczka);
- problemy z krzepnięciem krwi
- skłonność do powstawania blizn keloidowych i atroficznych.
Zabiegów kosmetycznych nie wykonuje się w okresie chorób zapalnych oraz podczas zaostrzeń chorób przewlekłych. Zabieg należy również odłożyć na czas menstruacji. Przed zastosowaniem kwasu hialuronowego należy skonsultować się z lekarzem.
Jakie skutki uboczne mogą wystąpić podczas stosowania kwasu hialuronowego?
Kwas hialuronowy jest uważany za bezpieczny składnik nawilżający skórę. Może jednak wywoływać podrażnienia lub reakcje alergiczne, którym towarzyszy swędzenie, zaczerwienienie lub pieczenie skóry. Dlatego przed użyciem zaleca się wykonanie testu wrażliwości lub skonsultowanie się z dermatologiem.
Hialuronian może wywołać niepożądane skutki w przypadku niewłaściwego stosowania. Wysokie stężenie kwasu hialuronowego w kosmetykach pielęgnacyjnych (ponad 2%) lub jego wielowarstwowe nakładanie może zaburzyć równowagę wodną skóry i skutkować obrzękami na twarzy.
Zabiegi iniekcyjne z użyciem kwasu hialuronowego również mogą powodować przejściowe obrzęki, zaczerwienienia i stany zapalne w miejscach wstrzyknięcia. Skutki uboczne zwykle ustępują w ciągu kilku dni, a jeśli utrzymują się dłużej niż trzy dni, zaleca się umówienie się na konsultację z dermatologiem. W przypadku nieprawidłowego wstrzykiwania wypełniaczy na bazie kwasu hialuronowego możliwe jest nierównomierne rozłożenie preparatu pod skórą, co może prowadzić do pojawienia się grudek lub asymetrii twarzy.