+48 800 003 033

Jak wyleczyć łojotok i łojotokowe zapalenie skóry?

Jak wyleczyć łojotok i łojotokowe zapalenie skóry?
dermatologia
Czytać 10 minut Opublikowano: 12 December 2023 630
Łojotok i łojotokowe zapalenie skóry powodują wiele dolegliwości – nadmierne przetłuszczanie się skóry twarzy i ciała, swędzenie, zaczerwienienie, wysypkę, łupież, powstawanie strupów i łuszczenie się skóry twarzy.

Włosy szybko ulegają zabrudzeniu i wymagają codziennego mycia, a wypadanie włosów się nasila. Aby pozbyć się objawów łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry, należy umówić się na wizytę u lekarza dermatologa lub trychologa, przejść leczenie i postępować zgodnie z zaleceniami lekarza.

Czym jest łojotok i łojotokowe zapalenie skóry?

Łojotokowe zapalenie skóry występuje na obszarach ciała, na których znajduje się wiele gruczołów łojowych. Należą do nich: twarz (czoło, nos, podbródek, trójkąt nosowo-wargowy), skóra głowy, obszar za uszami, dekolt, ramiona i obszar między łopatkami. Schorzenie objawia się powstawaniem suchych lub tłustych łusek na skórze głowy (łupież), na twarzy i górnej części ciała (rzadziej niż na głowie), wysypką, zaczerwienieniem skóry i lekkim swędzeniem.

Łojotokowe zapalenie skóry rozwija się na skutek obecności łojotoku. Te dwa terminy stosuje się zamiennie. Łojotok jest powszechnie występującym schorzeniem, które dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci. Polega na nieprawidłowym funkcjonowaniu gruczołów łojowych i zmianie składu sebum (łoju). Według statystyk od jednego do trzech procent światowej populacji ma pewne oznaki łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry.

Choroba często występuje u noworodków (do trzeciego miesiąca życia), nastolatków i dorosłych w wieku od 30 do 60 lat. U mężczyzn łojotok diagnozuje się częściej niż u kobiet.

Co powoduje łojotok i łojotokowe zapalenie skóry?

Dokładne przyczyny łojotoku nie są znane. Nadmierna aktywność gruczołów łojowych, czyli zwiększona produkcja sebum, może być spowodowana czynnikami genetycznymi, dlatego łojotokowe zapalenie skóry jest często dziedziczne.

Przyczyny łojotoku

Przyczyny łojotoku

Znaczącą rolę w rozwoju łojotoku odgrywają również zaburzenia hormonalne. Gruczoły łojowe są wrażliwe na hormony płciowe – androgeny (testosteron i jego pochodne). Wraz ze wzrostem poziomu androgenów (hiperandrogenizm) zwiększa się produkcja łoju. Łojotok u kobiet spowodowany jest głównie brakiem równowagi androgenów i żeńskich hormonów płciowych (progesteron i estrogen). Brak równowagi hormonalnej jest również przyczyną występowania łojotoku podczas ciąży.

U mężczyzn łojotok często rozwija się wraz z dziedzicznym hiperandrogenizmem, zaburzeniami metabolizmu androgenów lub złośliwym nowotworem jąder (nasieniak). Łojotok u nastolatków często pojawia się wraz z początkiem okresu dojrzewania, kiedy wzrasta poziom androgenów we krwi. Po zakończeniu okresu dojrzewania produkcja łoju zwykle wraca do normy, a objawy łojotokowego zapalenia skóry stopniowo zanikają.

Przyczyną łojotoku u noworodków jest stosunkowo duży rozmiar gruczołów łojowych i ich nadaktywność. Choroba zwykle ustępuje, gdy dziecko osiągnie wiek dwóch lat.

Nadaktywne gruczoły łojowe i nadmiar sebum prowadzą do zwiększonego wzrostu grzybów drożdżopodobnych z rodzaju Malassezia. Są one częścią prawidłowej mikroflory skóry i występują w niewielkich ilościach na jej powierzchni. Jednak w przypadku łojotoku liczba grzybów Malassezia wzrasta wielokrotnie, ponieważ żywią się one łojem (sebum).

W trakcie swojej aktywności grzyby wydzielają enzymy – lipazę i fosfolipazę. Rozkładają one trójglicerydy zawarte w sebum i przekształcają je w wolne kwasy tłuszczowe, które naruszają barierę ochronną skóry. To z kolei powoduje stan zapalny, zaczerwienienie i łuszczenie skóry.

Inne czynniki, które prowokują rozwój łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry:

  • choroba Parkinsona;
  • padaczka;
  • choroba Cushinga;
  • schizofrenia;
  • psychoza maniakalno-depresyjna;
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe;
  • otyłość;
  • długotrwałe stosowanie leków zawierających glikokortykosteroidy, testosteron, progesteron;
  • przewlekły stres;
  • HIV/AIDS. W początkowym stadium HIV łojotok rozpoznaje się u 24% pacjentów. U pacjentów z AIDS częstość występowania wynosi około 30% wszystkich przypadków.

Rodzaje łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry

Istnieją trzy rodzaje łojotokowego zapalenia skóry:

  • suche;
  • tłuste;
  • mieszane.

Łojotok suchy występuje, gdy czynność gruczołów łojowych jest zbyt niska i produkują one niewystarczającą ilość sebum. Schorzenie występuje głównie u dzieci przed okresem dojrzewania, ponieważ ich gruczoły łojowe są jeszcze słabo rozwinięte. Łojotok suchy u dorosłych występuje rzadziej, może jednak pojawić się w każdym wieku.

Łojotok tłusty charakteryzuje się zwiększonym wydzielaniem sebum i może mieć dwie formy:

  • płynną – sebum jest płynne i przypomina olej roślinny;
  • gęstą – sebum jest gęste, ma żółtawy odcień i wychodzi z porów po naciśnięciu. Ze względu na zwiększoną gęstość sebum, ujścia gruczołów łojowych są zablokowane, a pory zatkane, co prowadzi do powstawania wągrów (zaskórników otwartych).

W przypadku łojotoku mieszanego występują obie postacie choroby, ale zwykle na różnych częściach ciała. Przy łojotoku tłustym twarzy często można zaobserwować suchy łojotok skóry głowy.

Przebieg łojotoku może być ostry (gdy występuje po raz pierwszy) i przewlekły. W przebiegu przewlekłego łojotoku często występują okresy zaostrzeń. Mogą być wywołane stresem, złym odżywianiem, pogorszeniem odporności.

Rodzaje łojotoku w zależności od lokalizacji zmian skórnych

Rodzaje łojotoku w zależności od lokalizacji

Objawy łojotokowego zapalenia skóry

Na głowie

Łupież (łuszczenie się) skóry głowy, zaczerwienienie skóry

Możliwe tworzenie się blaszek

Rozszerzenie obszaru zmian na skórę czoła; w niektórych przypadkach pojawienie się surowiczo-ropnych strupów, po których usunięciu pozostaje wilgotna powierzchnia

Często występuje swędzenie

Na twarzy

Wysypka na czole, fałdach nosowo-wargowych, skrzydełkach nosa, brwiach

Zaczerwienienie i obrzęk (przekrwienie) skóry o niewyraźnych granicach; okrągłe plamy, w obrębie których występuje złuszczanie i żółtawa skorupka

Na ciele i kończynach

Pojawienie się stanu zapalnego i obrzęku, żółtawo-różowe plamy

Tworzenie się blaszek, których powierzchnia się złuszcza (różowego koloru, pokrytych żółtą skorupką)

Jakie są objawy łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry?

Objawy łojotoku zależą od postaci choroby i jej nasilenia. Objawy łojotoku tłustego na ciele i twarzy:

  • rozszerzone pory, pogrubiona skóra;
  • zaczerwienione obszary, na których występuje złuszczanie lub blaszki, które składają się z żółtawo-różowych grudek pokrytych białawą lub żółtą, tłustą łuską. Wysypka pojawia się głównie na grzbiecie nosa i w obrębie trójkąta nosowo-wargowego;
  • stale utrzymujący się tłusty połysk skóry;
  • obecność wągrów;
  • okresowo występujące zapalenie gruczołów łojowych.

Jeśli objawy łojotoku tłustego pojawią się na twarzy lub ciele, należy umówić się na wizytę u dermatologa, aby zapobiec rozwojowi choroby. W przypadku łojotoku tłustego na głowie włosy szybko stają się brudne i zbite w strąki z powodu zwiększonej produkcji sebum. We włosach pojawiają się również liczne łuski skóry (łupież), które mogą być dość duże.

U niemowląt łojotokowe zapalenie skóry pojawia się zwykle w drugim lub trzecim tygodniu życia. Najczęściej dotyczy skóry głowy, na której pojawiają się żółtawe strupy (gnejsy) złożone z łusek nasączonych łojem i sklejonych ze sobą. Rzadziej strupy pojawiają się na czole, policzkach i za fałdami usznymi. Niewielka wysypka pokryta łuskami może pojawić się za uszami, pod pachami i w pachwinach.

Suchy łojotok skóry głowy charakteryzuje się zmniejszoną produkcją sebum, suchą skórą, umiarkowanym swędzeniem i tworzeniem się wielu łusek, które prawie całkowicie pokrywają skórę pod włosami. Czasami łuski mogą tworzyć skorupy o żółtawym lub szarawym odcieniu. Włosy z łojotokiem suchym są cienkie i podatne na łamanie. W przypadku łojotoku suchego na ciele mogą pojawiać się różowe lub czerwonawe plamy.

Łojotok może powodować wypadanie włosów, czyli tzw. łysienie łojotokowe. Zazwyczaj ma to miejsce, gdy choroba osiągnie już zaawansowane stadium. Łysienie łojotokowe powodują dwa czynniki: uszkodzenie mieszków włosowych w wyniku drapania skóry głowy paznokciami oraz stan zapalny skóry spowodowany nadmiernym wzrostem grzybów z rodzaju Malassezia. Infekcja grzybicza skóry negatywnie wpływa na wzrost nowych włosów.

Wypadanie włosów przy łojotokowym zapaleniu skóry jest tymczasowe – jeśli w porę rozpoczniesz leczenie i wyeliminujesz stan zapalny skóry głowy oraz swędzenie, włosy w końcu odrosną. Dlatego gdy pojawią się pierwsze objawy łojotoku, należy niezwłocznie umówić się na wizytę u trychologa.

Leczenie łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry

Leczenie łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry rozpoczyna się od diagnostyki różnicowej, której celem jest odróżnienie tego schorzenia od innych chorób skóry (m.in. łuszczycy, trądziku różowatego, atopowego lub kontaktowego zapalenia skóry). Ponieważ łojotok u dorosłych jest chorobą przewlekłą, niemożliwe jest wyleczenie jej raz na zawsze, ale można znacznie wydłużyć okres remisji. Łojotokowe zapalenie skóry u dzieci jest całkowicie wyleczalne.

W leczeniu łojotoku stosuje się głównie środki zewnętrzne (maści, kremy), które łagodzą stany zapalne i swędzenie skóry, regulują wydzielanie sebum i działają przeciwgrzybiczo. Są to preparaty zawierające pirytionian cynku, antygrzybicze, antybiotyki, glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny i inne substancje aktywne.

Jeśli leczenie zewnętrzne jest nieskuteczne, zalecane jest przyjmowanie ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych. W najcięższych przypadkach tłustego łojotoku stosuje się leki, które hamują wytwarzanie sebum. Ważną kwestią w leczeniu choroby jest korekta diety.

Dieta na łojotokowe zapalenie skóry wymaga wykluczenia słodkich, pikantnych, smażonych i tłustych potraw (zwłaszcza tych zawierających tłuszcze zwierzęce), a także wędzonych mięs. Konieczne jest spożywanie większej ilości pokarmów, które wspierają zdrowie układu odpornościowego i mają właściwości przeciwzapalne. Należą do nich: zielone warzywa i zioła, pomidory, owoce jagodowe (wiśnie, borówki, truskawki), awokado, owoce cytrusowe, ziemniaki, oliwa z oliwek i migdały.

Lekarz może również zalecić przyjmowanie niektórych witamin i minerałów (np. siarki, wapnia). Witaminy pomocne w leczeniu łojotoku to:

  • witamina A;
  • witaminy z grupy B (B1, B2, B6);
  • witamina C (kwas askorbinowy);
  • witamina D;
  • witamina E.

Leczenie łojotoku za pomocą leków można uzupełnić środkami bez recepty i domowymi sposobami, ale przedtem należy skonsultować się z lekarzem. Lekarz może zalecić także stosowanie kosmetyków leczniczych – szamponów i balsamów, które zawierają substancje przeciwgrzybicze, cynk, smołę węglową, kwas salicylowy, witaminy.

Dermatologia w Doctorpro Wrocław

Jak wyleczyć łojotok i łojotokowe zapalenie skóry?
Adres
ul. Gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, 40, 50-457 Wrocław, Polska
Nr telefonu
Harmonogram
Pn-Pt: 8:00-20:00
Sob: 8:00-15:00

Popularne pytania

Czy łojotok jest zaraźliwy?

Zaraźliwość łojotoku jest mitem. Choroba rozwija się pod wpływem czynników wewnętrznych (m.in. immunologicznych, chorób neurologicznych, stresu).

Co zrobić, jeśli łojotok nie ustępuje?

Łojotok jest chorobą przewlekłą, której nie można całkowicie wyleczyć. Jednak odpowiednia terapia i stosowanie się do zaleceń lekarza może wydłużyć okresy remisji. Jeśli zaostrzenia łojotoku występują często, należy skonsultować się z lekarzem dermatologiem lub trychologiem, aby dostosować schemat leczenia.

Czy mogę farbować włosy, jeśli mam suchy łojotok?

Nie zaleca się farbowania włosów z suchym łojotokiem, szczególnie w okresach zaostrzenia choroby. W wyniku choroby włosy są już osłabione i podatne na wypadanie, a po koloryzacji trwałą farbą proces ten może ulec zaostrzeniu. Agresywne substancje w składzie farby do włosów mogą zwiększać suchość i łuszczenie się skóry głowy. Lepiej najpierw skonsultować się z trychologiem i poddać się leczeniu suchego łojotoku.

5 of 5 na podstawie 1 ocena
Jak wyleczyć łojotok i łojotokowe zapalenie skóry?
Autor
Tkachenko Marina
Lekarz ogólny. Siedem lat doświadczenia.

Zadaj pytanie dermatologowi
«Doctorpro»

Inne artykuły na ten temat

Artykuły powiązane:

Komentarze

Dodaj komentarz

Laura 1 miesiąc temu
Dzień dobry. Moja córka wróciła z obozu. Kiedy zaczęłam czesać jej włosy, zobaczyłam coś białego u nasady włosów. Próbowałam wyczesać to grzebieniem, ale nie udało się. Córka mówi, że trochę swędzi ją głowa. Jak mogę odróżnić jaja wszy od łupieżu?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
1 miesiąc temu
Dzień dobry, jaj wszy nie da się wyczesać zwykłym grzebieniem, strzepnąć lub zmyć wodą z włosów, a przy próbie zgniecenia ich paznokciem słychać kliknięcie. Jaja wszy przypominają przezroczystą kapsułkę, która jest przymocowana bliżej korzeni włosów. Łupież można łatwo zmyć lub wyczesać grzebieniem, znajduje się na całej długości włosów i przypomina białe płatki.
Alina 2 miesiące temu
Dzień dobry. Mam dużo suchego łupieżu na głowie, który wygląda jak białe płatki. Jakie badania należy wykonać pod kątem łojotoku? Chcę udać się do trychologa z gotowymi wynikami, aby szybciej poddać się leczeniu.
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
2 miesiące temu
Dzień dobry. Przed konsultacją z trychologiem wykonanie badań laboratoryjnych lub dodatkowych (np. trichoskopii) nie jest konieczne. Lekarz musi dobrać niezbędne metody badań w zależności od objawów, stanu skóry głowy i rodzaju łupieżu. Następnie postawi diagnozę i dobierze odpowiedni sposób leczenia.
Marianna 3 miesiące temu
Dobry wieczór. Mam spore żółte strupki na skórze głowy, z których po naciśnięciu wydobywa się jasny płyn. Czy mogę myć głowę mydłem dziegciowym na łojotok? Czy jest ono skuteczne na łupież?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
3 miesiące temu
Dzień dobry. Przy łojotoku można myć włosy mydłem dziegciowym po konsultacji z trychologiem, gdyż leczenie ustala lekarz w zależności od rodzaju łojotoku. Zaletą mydła dziegciowego jest brak szkodliwych substancji i siarczanów. Stosowanie mydła dziegciowego bez specjalnych szamponów leczniczych jest jednak zazwyczaj nieskuteczne.
Antonina 3 miesiące temu
Dzień dobry. Czytałam o zabiegu fizjoterapii darsonval. Czy można stosować ten zabieg na łojotok? Czy może lepiej poczekać, aż łupież całkowicie zniknie? Z góry dziękuję za odpowiedź.
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
3 miesiące temu
Dzień dobry. Jedną z przyczyn łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry jest zaburzenie pracy gruczołów łojowych i przyspieszona produkcja sebum. Zabieg darsonwalizacji pozwala wyregulować pracę gruczołów łojowych, dlatego jest często stosowany w leczeniu chorób trychologicznych (w tym łojotoku). Z zabiegiem darsonwalizacji nie trzeba czekać, aż łupież zniknie.
Helena 3 miesiące temu
Dzień dobry. Proszę o radę jak usunąć łojotok ze skóry głowy? Chciałam sama usunąć te strupki, ale nie jest to zbyt przyjemne. Czy jest w ogóle możliwe, aby po prostu podnieść strupki paznokciem i je usunąć? I czy muszę potem potraktować skórę głowy jakimś preparatem?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
3 miesiące temu
Dzień dobry. Samodzielne usuwanie strupów powstałych na głowie na skutek łojotokowego zapalenia skóry nie jest zalecane. Istnieje bowiem ryzyko powstania otwartych ran i owrzodzeń, a także ich zakażenia. Ponadto ta metoda zwalczania strupów i łupieżu jest nieskuteczna. Aby leczyć łojotok, należy skonsultować się z trychologiem.
Beata 4 miesiące temu
Dobry wieczór. Mam suchy łupież, który schodzi mi z głowy podczas czesania. Mam takie pytanie: czy można wyczesać łupież? Czy jest to skuteczne? Czy może takie działanie jest tylko tymczasowym rozwiązaniem problemu?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
4 miesiące temu
Dobry wieczór. Nie ma możliwości wyczesania lub zmycia łupieżu. Co więcej, wyczesywanie łupieżu jest nieskuteczne, może uszkodzić skórę głowy i spowodować zakażenie rany. W celu leczenia łupieżu suchego i tłustego należy skonsultować się z trychologiem.
Agata 4 miesiące temu
Dzień dobry. Mam czerwone, twarde plamy na skórze głowy, które bardzo swędzą. Kiedy dotykam plam, czuję ich nierówną teksturę i szorstkość. Jak odróżnić łojotok od łuszczycy skóry głowy?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
4 miesiące temu
Dzień dobry. Przy łuszczycy na obszarach skóry głowy objętych stanem zapalnym pojawiają się łuski lub tłuste strupki (blaszki łuszczycowe). Plamy w łuszczycy mogą sięgać linii włosów i rozprzestrzeniać się na inne części ciała. W przypadku łojotoku suchego na skórze głowy i włosach pojawiają się srebrne łuski; w przypadku łojotoku tłustego na skórze głowy i włosach pojawiają się żółtawe strupy, które po naciśnięciu mogą wydzielać sebum.
Dominika 4 miesiące temu
Dzień dobry. Czytałam, że peeling pomaga oczyścić skórę głowy poprzez złuszczanie nadmiaru komórek. Czy stosowanie peelingu przy tłustym łojotoku jest bezpieczne? Czy może pogorszyć stan?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
4 miesiące temu
Dzień dobry. Stosowanie peelingu w przypadku tłustego łojotoku jest nieskuteczne i niebezpieczne, ponieważ złuszczanie może powodować odrywanie się skorup, powstawanie ran i owrzodzeń oraz infekcję rany. Aby leczyć tłusty łojotok, należy skonsultować się z trychologiem, który dobierze sposób leczenia po zbadaniu skóry głowy i włosów.
Administratorem danych osobowych jest DOCTORPRO POLAND SP. Z O.O. z siedzibą w Łodzi oraz DOCTORPRO WROCLAW SP. Z O.O. z siedzibą we Wrocławiu. Niniejsza strona internetowa używa plików „cookies” w celach określonych w Polityce plików cookies, w szczególności w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony oraz dostosowania wyglądu strony do indywidualnych preferencji użytkowników (personalizacja).
Kliknij „Akceptuję” jeżeli zgadzasz się na użycie plików „cookies” do celów opisanych w Polityce plików cookies. Możesz również nie wyrazić zgody na użycie plików „cookies”. Wyłączenie plików cookies może spowodować trudności w korzystaniu ze strony.
Formularz kontaktowy
Klikając na "Wyślij" wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych i akceptujesz warunki polityki prywatności umowy użytkownika umowy użytkownika
Превышен лимит запросов. Попробуйте через 5 мин.

Pliki cookie - szczegóły

Cookies systemowe
Cookies systemowe są niezbędne do uruchomienia podstawowych funkcji tej strony – formularzy zgłoszeniowych, ocen artykułów itp. Te pliki cookie nie przechowują żadnych danych osobowych
Funkcjonalne pliki cookies
Marketingowe pliki cookies