Zmarszczki powstają, gdy z wiekiem skóra traci kolagen i elastynę oraz przesusza się. Proces ten mogą przyspieszać promieniowanie ultrafioletowe, palenie papierosów czy intensywna mimika. W redukcji zmarszczek pomóc może nawilżanie i ochrona skóry, a także zabiegi u dermatologa (toksyna botulinowa, mezoterapia).
Czym są zmarszczki?
Zmarszczki to linie i fałdy, które pojawiają się na skórze wokół oczu i ust, na szyi i dłoniach wraz z wiekiem. W spowolnieniu powstawania zmarszczek może pomóc dermatolog, który po określeniu rodzaju skóry dopasuje odpowiednie środki nawilżające do twarzy i ciała.
Rodzaje zmarszczek i przyczyny ich powstawania
Zmarszczki różnią się wielkością, lokalizacją, głębokością i przyczyną powstawania. Rodzaje zmarszczek według lokalizacji:
- zmarszczki marionetki. Przypominają pionowe linie, które biegną od kącików ust do brody;
- kurze łapki. Pojawiają się w kącikach oczu, zazwyczaj są cienkie i płytkie;
- zmarszczki królicze. Powstają na bocznej lub górnej powierzchni nosa, czasami rozchodzą się w kierunku dolnej powieki lub policzków;
- obręcze (naszyjnik) Wenus. Poziome zmarszczki-fałdy, które pojawiają się na szyi (przypominają głębokie bruzdy);
- bruzdy nosowo-wargowe. Pionowe fałdy, które tworzą się między górną wargą a nosem.
Rozróżnia się zmarszczki dynamiczne (mimiczne) i statyczne. Zmarszczki mimiczne są tymczasowe i pojawiają się z powodu zwiększonej aktywności mięśni twarzy (na przykład podczas śmiechu, zaskoczenia lub strachu). Zmarszczki statyczne powstają z powodu utraty kolagenu i elastyny w skórze. Szerokość i długość zmarszczek statycznych może się zwiększać wraz z wiekiem.
Zmarszczki na szyi, rękach i twarzy pojawiają się z powodu zmian związanych z wiekiem, gdy skóra staje się mniej elastyczna, wiotka i obwisła. Wraz z wiekiem zmniejsza się również produkcja naturalnych olejów i zmniejsza się ilość tłuszczu w głębokich warstwach skóry, co prowadzi do zwiększonej suchości i pojawienia się zmarszczek oraz bruzd na twarzy. Inne przyczyny powstawania zmarszczek:
- oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego. Promienie ultrafioletowe uszkadzają tkankę łączną skóry, niszcząc włókna elastyny i kolagenu, co prowadzi do zwiotczenia skóry i przedwczesnego starzenia się;
- palenie tytoniu. Tytoń zwęża naczynia krwionośne, co zmniejsza dopływ składników odżywczych (np. tlenu) i krwi do komórek skóry, ogranicza produkcję kolagenu, przyspieszając naturalny proces starzenia się;
- napoje alkoholowe. Alkohol odwadnia skórę, przyczyniając się do powstawania zmarszczek na szyi i twarzy;
- powtarzająca się mimika twarzy. Ruchy i mimika twarzy prowadzą do powstawania drobnych linii i zmarszczek, tworząc bruzdy pod powierzchnią skóry. Wraz z wiekiem, z powodu utraty elastyczności skóry, bruzdy stają się zmarszczkami;
- oddziaływanie substancji zanieczyszczających (np. sadzy, brudu, pyłu, dymu, dwutlenku azotu). Cząsteczki stałe i płynne zatykają pory, prowadząc do niszczenia kolagenu.
Również radioterapia może przyspieszyć pojawienie się zmarszczek na czole i twarzy. W leczeniu chorób onkologicznych radioterapia oddziałuje na komórki nowotworowe, co prowadzi do zwiększenia wrażliwości, łuszczenia się, suchości, swędzenia skóry, a także powstawania płytkich zmarszczek i plam przypominających oparzenia słoneczne.
Do przedwczesnego pojawienia się zmarszczek może również prowadzić rezygnacja z demakijażu. Pozostałości kosmetyków zatykają pory, ograniczając zdolność organizmu do wytwarzania białek kolagenowych.
Zadaj pytanie dermatologii «Doctorpro»
Typy starzenia się twarzy
Pojawienie się zmarszczek na czole, szyi i twarzy, ich głębokość i ilość są związane z rodzajem starzenia się twarzy. Na typ starzenia się wpływają budowa ciała, rodzaj skóry (sucha, tłusta, mieszana, normalna), stopień rozwinięcia mięśni twarzy oraz ilość podskórnej tkanki tłuszczowej.
| Rodzaje starzenia się twarzy | ||
| Morfotyp | Cechy charakterystyczne | Kto jest podatny |
| Zmęczony | Matowa cera, opadające kąciki ust i oczu, zmniejszenie napięcia i jędrności mięśni twarzy. Pojawienie się bruzd nosowo-wargowych oraz tzw. doliny łez. | Osoby o romboidalnym i owalnym kształcie twarzy, z cerą mieszaną lub normalną. |
| Deformacyjny (obrzękowy) | Obserwuje się niewielką ilość zmarszczek mimicznych, trądzik różowaty (widoczne naczynka), fałdy na policzkach, worki pod oczami, zwiotczenie skóry i podwójny podbródek. | Osoby z tendencją do otyłości, o tłustej lub mieszanej cerze. |
| Drobnozmarszczkowy | Zmarszczki w okolicy czoła i wokół ust, kurze łapki w kącikach oczu, opadające powieki. Zmniejszenie objętości twarzy, brak zwiotczenia i obrzęku skóry. | Osoby z suchą skórą twarzy lub intensywną mimiką. |
| Muskularny | Wyraźny owal twarzy, niewielka ilość drobnych zmarszczek, głębokie bruzdy nosowo-wargowe, zmarszczki na czole, fałdy na górnej powiece, zaburzenia pigmentacji. W przypadku starzenia się typu muskularnego skóra zachowuje elastyczność. | Osoby z niedużą ilością podskórnej tkanki tłuszczowej, ale z dobrze rozwiniętymi mięśniami twarzy. |
| Mieszany | Drobne, płytkie zmarszczki na suchych obszarach skóry, obrzęk (opuchlizna) w okolicy policzków, pojawienie się bruzd nosowo-wargowych. | Osoby z tendencją do obrzęków lub mające mieszany typ skóry twarzy. |
Typ starzenia się skóry twarzy może określić dermatolog. Po badaniu lekarz dobierze również kosmetyki i środki pielęgnacyjne do skóry, ćwiczenia, a w razie potrzeby zaleci masaż, zastrzyki z toksyny botulinowej, osocze bogatopłytkowe lub mezoterapię.
Zmarszczki na czole
Zmarszczki na czole pojawiają się z powodu zmian związanych z wiekiem lub predyspozycji genetycznych. Zmarszczki między brwiami i fałdy na czole można zmniejszyć, pijąc co najmniej osiem szklanek płynów (na przykład wody z cytryną lub kompotów owocowych), aby zapobiec odwodnieniu i wysuszeniu skóry.
Zrównoważona dieta pomoże spowolnić pojawianie się zmarszczek w okolicy czoła. Ryzyko wysuszenia skóry zmniejsza się przy spożywaniu produktów zawierających kwas linolenowy (oliwa z oliwek, olej orzechowy, olej makowy) i witaminę C (słodka papryka, rokitnik zwyczajny, porzeczki, cytrusy, pomidory, jabłka). Z diety należy wyeliminować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów i tłuszczów (zwiększają ryzyko zaniku skóry i powstawania zmarszczek).
Zmarszczki pod oczami
Ponieważ pod oczami znajduje się cienka skóra z naczyniami krwionośnymi, utrata zdolności do samoodnowy wraz z wiekiem sprawia, że w tej okolicy zmarszczki pojawiają się w pierwszej kolejności. Wczesnemu pojawianiu się zmarszczek pod oczami mogą zapobiegać polifenole i związki chemiczne zawarte w granatach i zielonej herbacie, a także odpowiednio dobrane kosmetyki pielęgnacyjne zawierające witaminę C.
Zmarszczki wokół ust
Zmarszczki wokół ust pojawiają się z powodu utraty elastyny, kolagenu i glikozoaminoglikanów (GAG), które przyczyniają się do nawilżenia i elastyczności skóry. Zmarszczki i fałdy mogą pojawiać się nad górną wargą, po bokach ust, pionowo od ust do brody lub bezpośrednio na samych ustach.
Olejki eteryczne pomogą zwiększyć elastyczność i przyspieszyć odnowę komórek skóry wokół ust. Rodzaje olejków eterycznych zmniejszających zmarszczki wokół ust:
- drzewo sandałowe (ma działanie przeciwzapalne);
- kadzidło (zwiększa regenerację komórek);
- lawenda (ma właściwości gojące rany);
- cytryna (zawiera przeciwutleniacze).
Aby zwiększyć elastyczność skóry, można stosować oleje roślinne (kokosowy, oliwkowy, słonecznikowy, rycynowy i olej z pestek winogron). Jednak przed użyciem olejków eterycznych lub roślinnych zaleca się konsultację z dermatologiem, ponieważ nie można wykluczyć możliwości zwiększonej wrażliwości na składniki olejków i wystąpienia reakcji alergicznej po ich nałożeniu na usta.
Jak działa przeciwzmarszczkowy masaż twarzy?
Przeciwzmarszczkowy masaż twarzy poprawia napięcie skóry, zmniejsza obrzęki i poprawia krążenie krwi. Podczas masażu skóra jest również nasycona tlenem, co pozwala przyspieszyć procesy regeneracyjne i zapobiegać przedwczesnemu pojawianiu się zmarszczek.
Jakie maści można stosować na zmarszczki?
Przeciwzmarszczkowa pielęgnacja skóry twarzy może obejmować stosowanie kremów, maści i maseczek. Przykłady maści przeciwzmarszczkowych:
- maść retinoidowa. Preparaty zawierające retinoidy pozwalają zmniejszyć szorstkość skóry, plamy pigmentacyjne i drobne zmarszczki. Maść może powodować suchość, pieczenie, zaczerwienienie i swędzenie. Aby uniknąć oparzenia skóry, należy stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym, który należy nakładać na maść;
- maść metylouracylowa. Przyczynia się do przyspieszenia odnowy komórek skóry, normalizuje metabolizm kwasów nukleinowych, przyspiesza regenerację tkanek.
Kremy przeciwzmarszczkowe zawierające alfa-hydroksykwasy (kwas mlekowy i glikolowy) pozwalają pozbyć się górnej warstwy martwego naskórka i stymulują wzrost nowych komórek, co prowadzi do odmłodzenia skóry twarzy. W przypadku skóry suchej dermatolog może również zalecić stosowanie maseczek przeciwzmarszczkowych w celu nawilżenia skóry.
Jakie ćwiczenia pomagają w walce ze zmarszczkami?
Regularne przeciwzmarszczkowe ćwiczenia twarzy mogą pomóc wzmocnić mięśnie pod skórą twarzy, ujędrnić i uelastycznić dolną i górną część policzków. Rozwinięte mięśnie twarzy pomagają zapobiegać zmniejszeniu się tkanki tłuszczowej, zwiotczeniu i wiotkości skóry twarzy, a także spowolnić proces starzenia się.
Przeciwzmarszczkowa gimnastyka twarzy nie pomoże całkowicie pozbyć się zmarszczek i linii na twarzy, ale może sprawić, że staną się one mniej widoczne. Zestaw ćwiczeń ustala dermatolog, biorąc pod uwagę wiek, rodzaj starzenia się i stan skóry.
Darsonval na zmarszczki
Darsonval ma działanie kosmetyczne i terapeutyczne dzięki wysokiej częstotliwości impulsów prądu elektrycznego. Darsonval na zmarszczki stosuje się w celu poprawy odżywienia tkanek, rozszerzenia naczyń krwionośnych i pobudzenia krążenia krwi.
Dermatolog może zalecić kurację darsonvalem w celu uzyskania efektu liftingu (napinania) skóry twarzy. Darsonval wzmacnia również działanie stosowanych kremów lub maści, dlatego często wchodzi w skład kompleksowej terapii mającej na celu wizualne odmłodzenie skóry.
Wskazania do stosowania urządzenia Darsonval
Jak pozbyć się zmarszczek za pomocą chirurgii plastycznej?
Lifting twarzy to rodzaj operacji plastycznej, pozwalający wygładzić wyraźne zmarszczki na czole i grzbiecie nosa, pozbyć się bruzd nosowo-wargowych i zwiotczenia skóry. Przed wykonaniem liftingu chirurg zbiera wywiad, przeprowadza badanie i zleca dodatkowe badania (ogólną i biochemiczną analizę krwi, koagulogram, badanie na obecność wirusowego zapalenia wątroby typu B i C).
Lifting twarzy wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Czas trwania operacji wynosi około dwóch-trzech godzin. Przebieg liftingu twarzy:
- Chirurg wykonuje przedoperacyjne oznaczenia na skórze.
- Nacina powłoki skórne.
- Usuwa nadmiar tkanki tłuszczowej i napina skórę.
- Zakłada szwy.
Przez dwa do trzech tygodni po operacji plastycznej usuwania zmarszczek należy nosić opatrunek uciskowy, aby zmniejszyć obrzęk i bolesność. Przez miesiąc po zabiegu plastycznym należy stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym, aby zapobiec przebarwieniom skóry w obszarze operacji. Efekt liftingu zmarszczek na twarzy utrzymuje się przez około 10-15 lat.
Blefaroplastyka to zabieg chirurgiczny, który pomaga pozbyć się zmarszczek pod oczami, zmienić kształt powiek i kształt oczu. Podczas operacji chirurg wykonuje niewielkie nacięcie w naturalnej fałdzie powieki, usuwa nadmiar skóry, tkanki tłuszczowej i przeprowadza plastykę mięśnia okrężnego oka, a następnie zakłada szew kosmetyczny. Rekonwalescencja po blefaroplastyce trwa od jednego do dwóch tygodni. W okresie rehabilitacji nie wolno nosić soczewek kontaktowych ani podnosić ciężarów, aby uniknąć wzrostu ciśnienia i krwawienia.