Zmarszczki powstają, gdy z wiekiem skóra traci kolagen i elastynę oraz przesusza się. Proces ten mogą przyspieszać promieniowanie ultrafioletowe, palenie papierosów czy intensywna mimika. W redukcji zmarszczek pomóc może nawilżanie i ochrona skóry, a także zabiegi u dermatologa (toksyna botulinowa, mezoterapia).
Czym są zmarszczki?
Zmarszczki to linie i fałdy, które pojawiają się na skórze wokół oczu i ust, na szyi i dłoniach wraz z wiekiem. W spowolnieniu powstawania zmarszczek może pomóc dermatolog, który po określeniu rodzaju skóry dopasuje odpowiednie środki nawilżające do twarzy i ciała.
Rodzaje zmarszczek i przyczyny ich powstawania
Zmarszczki różnią się wielkością, lokalizacją, głębokością i przyczyną powstawania. Rodzaje zmarszczek według lokalizacji:
- zmarszczki marionetki. Przypominają pionowe linie, które biegną od kącików ust do brody;
- kurze łapki. Pojawiają się w kącikach oczu, zazwyczaj są cienkie i płytkie;
- zmarszczki królicze. Powstają na bocznej lub górnej powierzchni nosa, czasami rozchodzą się w kierunku dolnej powieki lub policzków;
- obręcze (naszyjnik) Wenus. Poziome zmarszczki-fałdy, które pojawiają się na szyi (przypominają głębokie bruzdy);
- bruzdy nosowo-wargowe. Pionowe fałdy, które tworzą się między górną wargą a nosem.
Rozróżnia się zmarszczki dynamiczne (mimiczne) i statyczne. Zmarszczki mimiczne są tymczasowe i pojawiają się z powodu zwiększonej aktywności mięśni twarzy (na przykład podczas śmiechu, zaskoczenia lub strachu). Zmarszczki statyczne powstają z powodu utraty kolagenu i elastyny w skórze. Szerokość i długość zmarszczek statycznych może się zwiększać wraz z wiekiem.
Zmarszczki na szyi, rękach i twarzy pojawiają się z powodu zmian związanych z wiekiem, gdy skóra staje się mniej elastyczna, wiotka i obwisła. Wraz z wiekiem zmniejsza się również produkcja naturalnych olejów i zmniejsza się ilość tłuszczu w głębokich warstwach skóry, co prowadzi do zwiększonej suchości i pojawienia się zmarszczek oraz bruzd na twarzy. Inne przyczyny powstawania zmarszczek:
- oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego. Promienie ultrafioletowe uszkadzają tkankę łączną skóry, niszcząc włókna elastyny i kolagenu, co prowadzi do zwiotczenia skóry i przedwczesnego starzenia się;
- palenie tytoniu. Tytoń zwęża naczynia krwionośne, co zmniejsza dopływ składników odżywczych (np. tlenu) i krwi do komórek skóry, ogranicza produkcję kolagenu, przyspieszając naturalny proces starzenia się;
- napoje alkoholowe. Alkohol odwadnia skórę, przyczyniając się do powstawania zmarszczek na szyi i twarzy;
- powtarzająca się mimika twarzy. Ruchy i mimika twarzy prowadzą do powstawania drobnych linii i zmarszczek, tworząc bruzdy pod powierzchnią skóry. Wraz z wiekiem, z powodu utraty elastyczności skóry, bruzdy stają się zmarszczkami;
- oddziaływanie substancji zanieczyszczających (np. sadzy, brudu, pyłu, dymu, dwutlenku azotu). Cząsteczki stałe i płynne zatykają pory, prowadząc do niszczenia kolagenu.
Również radioterapia może przyspieszyć pojawienie się zmarszczek na czole i twarzy. W leczeniu chorób onkologicznych radioterapia oddziałuje na komórki nowotworowe, co prowadzi do zwiększenia wrażliwości, łuszczenia się, suchości, swędzenia skóry, a także powstawania płytkich zmarszczek i plam przypominających oparzenia słoneczne.
Do przedwczesnego pojawienia się zmarszczek może również prowadzić rezygnacja z demakijażu. Pozostałości kosmetyków zatykają pory, ograniczając zdolność organizmu do wytwarzania białek kolagenowych.
Zadaj pytanie dermatologii «Doctorpro»
Typy starzenia się twarzy
Pojawienie się zmarszczek na czole, szyi i twarzy, ich głębokość i ilość są związane z rodzajem starzenia się twarzy. Na typ starzenia się wpływają budowa ciała, rodzaj skóry (sucha, tłusta, mieszana, normalna), stopień rozwinięcia mięśni twarzy oraz ilość podskórnej tkanki tłuszczowej.
| Rodzaje starzenia się twarzy | ||
| Morfotyp | Cechy charakterystyczne | Kto jest podatny |
| Zmęczony | Matowa cera, opadające kąciki ust i oczu, zmniejszenie napięcia i jędrności mięśni twarzy. Pojawienie się bruzd nosowo-wargowych oraz tzw. doliny łez. | Osoby o romboidalnym i owalnym kształcie twarzy, z cerą mieszaną lub normalną. |
| Deformacyjny (obrzękowy) | Obserwuje się niewielką ilość zmarszczek mimicznych, trądzik różowaty (widoczne naczynka), fałdy na policzkach, worki pod oczami, zwiotczenie skóry i podwójny podbródek. | Osoby z tendencją do otyłości, o tłustej lub mieszanej cerze. |
| Drobnozmarszczkowy | Zmarszczki w okolicy czoła i wokół ust, kurze łapki w kącikach oczu, opadające powieki. Zmniejszenie objętości twarzy, brak zwiotczenia i obrzęku skóry. | Osoby z suchą skórą twarzy lub intensywną mimiką. |
| Muskularny | Wyraźny owal twarzy, niewielka ilość drobnych zmarszczek, głębokie bruzdy nosowo-wargowe, zmarszczki na czole, fałdy na górnej powiece, zaburzenia pigmentacji. W przypadku starzenia się typu muskularnego skóra zachowuje elastyczność. | Osoby z niedużą ilością podskórnej tkanki tłuszczowej, ale z dobrze rozwiniętymi mięśniami twarzy. |
| Mieszany | Drobne, płytkie zmarszczki na suchych obszarach skóry, obrzęk (opuchlizna) w okolicy policzków, pojawienie się bruzd nosowo-wargowych. | Osoby z tendencją do obrzęków lub mające mieszany typ skóry twarzy. |
Typ starzenia się skóry twarzy może określić dermatolog. Po badaniu lekarz dobierze również kosmetyki i środki pielęgnacyjne do skóry, ćwiczenia, a w razie potrzeby zaleci masaż, zastrzyki z toksyny botulinowej, osocze bogatopłytkowe lub mezoterapię.
Zmarszczki na czole
Zmarszczki na czole pojawiają się z powodu zmian związanych z wiekiem lub predyspozycji genetycznych. Zmarszczki między brwiami i fałdy na czole można zmniejszyć, pijąc co najmniej osiem szklanek płynów (na przykład wody z cytryną lub kompotów owocowych), aby zapobiec odwodnieniu i wysuszeniu skóry.
Zrównoważona dieta pomoże spowolnić pojawianie się zmarszczek w okolicy czoła. Ryzyko wysuszenia skóry zmniejsza się przy spożywaniu produktów zawierających kwas linolenowy (oliwa z oliwek, olej orzechowy, olej makowy) i witaminę C (słodka papryka, rokitnik zwyczajny, porzeczki, cytrusy, pomidory, jabłka). Z diety należy wyeliminować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów i tłuszczów (zwiększają ryzyko zaniku skóry i powstawania zmarszczek).
Zmarszczki pod oczami
Ponieważ pod oczami znajduje się cienka skóra z naczyniami krwionośnymi, utrata zdolności do samoodnowy wraz z wiekiem sprawia, że w tej okolicy zmarszczki pojawiają się w pierwszej kolejności. Wczesnemu pojawianiu się zmarszczek pod oczami mogą zapobiegać polifenole i związki chemiczne zawarte w granatach i zielonej herbacie, a także odpowiednio dobrane kosmetyki pielęgnacyjne zawierające witaminę C.
Zmarszczki wokół ust
Zmarszczki wokół ust pojawiają się z powodu utraty elastyny, kolagenu i glikozoaminoglikanów (GAG), które przyczyniają się do nawilżenia i elastyczności skóry. Zmarszczki i fałdy mogą pojawiać się nad górną wargą, po bokach ust, pionowo od ust do brody lub bezpośrednio na samych ustach.
Olejki eteryczne pomogą zwiększyć elastyczność i przyspieszyć odnowę komórek skóry wokół ust. Rodzaje olejków eterycznych zmniejszających zmarszczki wokół ust:
- drzewo sandałowe (ma działanie przeciwzapalne);
- kadzidło (zwiększa regenerację komórek);
- lawenda (ma właściwości gojące rany);
- cytryna (zawiera przeciwutleniacze).
Aby zwiększyć elastyczność skóry, można stosować oleje roślinne (kokosowy, oliwkowy, słonecznikowy, rycynowy i olej z pestek winogron). Jednak przed użyciem olejków eterycznych lub roślinnych zaleca się konsultację z dermatologiem, ponieważ nie można wykluczyć możliwości zwiększonej wrażliwości na składniki olejków i wystąpienia reakcji alergicznej po ich nałożeniu na usta.
Jak działa przeciwzmarszczkowy masaż twarzy?
Przeciwzmarszczkowy masaż twarzy poprawia napięcie skóry, zmniejsza obrzęki i poprawia krążenie krwi. Podczas masażu skóra jest również nasycona tlenem, co pozwala przyspieszyć procesy regeneracyjne i zapobiegać przedwczesnemu pojawianiu się zmarszczek.
Jakie maści można stosować na zmarszczki?
Przeciwzmarszczkowa pielęgnacja skóry twarzy może obejmować stosowanie kremów, maści i maseczek. Przykłady maści przeciwzmarszczkowych:
- maść retinoidowa. Preparaty zawierające retinoidy pozwalają zmniejszyć szorstkość skóry, plamy pigmentacyjne i drobne zmarszczki. Maść może powodować suchość, pieczenie, zaczerwienienie i swędzenie. Aby uniknąć oparzenia skóry, należy stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym, który należy nakładać na maść;
- maść metylouracylowa. Przyczynia się do przyspieszenia odnowy komórek skóry, normalizuje metabolizm kwasów nukleinowych, przyspiesza regenerację tkanek.
Kremy przeciwzmarszczkowe zawierające alfa-hydroksykwasy (kwas mlekowy i glikolowy) pozwalają pozbyć się górnej warstwy martwego naskórka i stymulują wzrost nowych komórek, co prowadzi do odmłodzenia skóry twarzy. W przypadku skóry suchej dermatolog może również zalecić stosowanie maseczek przeciwzmarszczkowych w celu nawilżenia skóry.
Jakie ćwiczenia pomagają w walce ze zmarszczkami?
Regularne przeciwzmarszczkowe ćwiczenia twarzy mogą pomóc wzmocnić mięśnie pod skórą twarzy, ujędrnić i uelastycznić dolną i górną część policzków. Rozwinięte mięśnie twarzy pomagają zapobiegać zmniejszeniu się tkanki tłuszczowej, zwiotczeniu i wiotkości skóry twarzy, a także spowolnić proces starzenia się.
Przeciwzmarszczkowa gimnastyka twarzy nie pomoże całkowicie pozbyć się zmarszczek i linii na twarzy, ale może sprawić, że staną się one mniej widoczne. Zestaw ćwiczeń ustala dermatolog, biorąc pod uwagę wiek, rodzaj starzenia się i stan skóry.
Darsonval na zmarszczki
Darsonval ma działanie kosmetyczne i terapeutyczne dzięki wysokiej częstotliwości impulsów prądu elektrycznego. Darsonval na zmarszczki stosuje się w celu poprawy odżywienia tkanek, rozszerzenia naczyń krwionośnych i pobudzenia krążenia krwi.
Dermatolog może zalecić kurację darsonvalem w celu uzyskania efektu liftingu (napinania) skóry twarzy. Darsonval wzmacnia również działanie stosowanych kremów lub maści, dlatego często wchodzi w skład kompleksowej terapii mającej na celu wizualne odmłodzenie skóry.
Jak pozbyć się zmarszczek za pomocą chirurgii plastycznej?
Lifting twarzy to rodzaj operacji plastycznej, pozwalający wygładzić wyraźne zmarszczki na czole i grzbiecie nosa, pozbyć się bruzd nosowo-wargowych i zwiotczenia skóry. Przed wykonaniem liftingu chirurg zbiera wywiad, przeprowadza badanie i zleca dodatkowe badania (ogólną i biochemiczną analizę krwi, koagulogram, badanie na obecność wirusowego zapalenia wątroby typu B i C).
Lifting twarzy wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym. Czas trwania operacji wynosi około dwóch-trzech godzin. Przebieg liftingu twarzy:
- Chirurg wykonuje przedoperacyjne oznaczenia na skórze.
- Nacina powłoki skórne.
- Usuwa nadmiar tkanki tłuszczowej i napina skórę.
- Zakłada szwy.
Przez dwa do trzech tygodni po operacji plastycznej usuwania zmarszczek należy nosić opatrunek uciskowy, aby zmniejszyć obrzęk i bolesność. Przez miesiąc po zabiegu plastycznym należy stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym, aby zapobiec przebarwieniom skóry w obszarze operacji. Efekt liftingu zmarszczek na twarzy utrzymuje się przez około 10-15 lat.
Blefaroplastyka to zabieg chirurgiczny, który pomaga pozbyć się zmarszczek pod oczami, zmienić kształt powiek i kształt oczu. Podczas operacji chirurg wykonuje niewielkie nacięcie w naturalnej fałdzie powieki, usuwa nadmiar skóry, tkanki tłuszczowej i przeprowadza plastykę mięśnia okrężnego oka, a następnie zakłada szew kosmetyczny. Rekonwalescencja po blefaroplastyce trwa od jednego do dwóch tygodni. W okresie rehabilitacji nie wolno nosić soczewek kontaktowych ani podnosić ciężarów, aby uniknąć wzrostu ciśnienia i krwawienia.