+48 800 003 033

Podagra: objawy, leczenie i dieta

Podagra: objawy, leczenie i dieta
przepisy na zdrowe dania
Zaktualizowano: 11 October 2023
Czytać 7 minut Opublikowano: 11 October 2023 1218
Podagra (dna moczanowa) jest jedną z najczęstszych i najbardziej bolesnych form zapalenia stawów. Najczęściej ta choroba stawów, cechująca się przebiegiem przypominającym atak, dotyka dużego palca u nogi.

Procesy zapalne można również stwierdzić w kolanach, piętach, kostkach, łokciach i nadgarstkach.

Czym jest podagra?

Podagra to stan zapalny tkanek stawowych spowodowany wysokim stężeniem skrystalizowanego kwasu moczowego. Dnie w dłoniach i stopach towarzyszy ból, obrzęk i zaczerwienienie dotkniętego obszaru.

Co jest przyczyną podagry?

Synteza kwasu moczowego jest efektem ubocznym rozkładu puryn (substancji organicznych występujących w komórkach). Puryny są spożywane z alkoholem, owocami morza (tuńczyk, pstrąg, małże), czerwonym mięsem, mięsnymi produktami ubocznymi (np. wątróbką) i słodkimi napojami fruktozowymi.

W przypadku braku nieprawidłowości, kwas moczowy jest wydalany z organizmu wraz z moczem. Jeśli stężenie kwasu wzrasta do poziomu krytycznego, dochodzi do krystalizacji – tworzenia się moczanów. Kryształy moczanu gromadzące się w stawie i tkankach okołostawowych powodują stan zapalny i ból. Przyczyny podagry:

  • niezrównoważona dieta (spożywanie pokarmów bogatych w puryny);
  • nadwaga (im więcej komórek w organizmie, tym więcej moczanów może powstać w trakcie jego aktywności życiowej);
  • wysokie ciśnienie krwi;
  • choroby nerek, choroby serca
  • zaburzenia metabolizmu;
  • cukrzyca;
  • urazy, operacje.

Czynnikiem sprzyjającym jest również menopauza. Hipotezy wymieniające psychosomatykę wśród przyczyn gromadzenia się kwasu moczowego i dny moczanowej są bezpodstawne, gdyż jej istnienie nie zostało potwierdzone przez oficjalną naukę.

Etapy rozwoju podagry

Istnieją trzy etapy rozwoju podagry. Terminowe wykrycie choroby na początkowym etapie jest utrudnione przez bezobjawowy przebieg. Z reguły choroba jest diagnozowana na drugim lub trzecim etapie.

Stadia podagry

Stadium

Cechy

Ostre dnawe zapalenie stawów

Najczęściej dotyczy jednego stawu. Choroba przebiega bez wyraźnych objawów.

Okres międzynapadowy

Ostre ataki podagry występują naprzemiennie z okresami bezobjawowymi. W miarę postępu choroby częstotliwość ataków wzrasta.

Stadium przewlekłe

Kryształy moczanu tworzą nagromadzenia (tofusy), które są zlokalizowane w stawach, kościach, chrząstkach i mogą powodować uszkodzenia, deformacje stawów

Napady trwają od pięciu do siedmiu dni. Okresy remisji trwają kilka tygodni, miesięcy lub lat.

Objawy podagry u kobiet i mężczyzn

Głównym objawem podagry u mężczyzn i kobiet jest nagły ból stawu, występujący głównie w nocy. Inne objawy podagry:

  • zapalenie, zaczerwienienie, obrzęk stawu;
  • zwiększona wrażliwość na dotyk i temperaturę;
  • ograniczona ruchomość;
  • gorączka.

Powikłania podagry obejmują zapalenie stawów, kamicę moczową, złamania i zaciśnięcie nerwu. Jeśli dna na dużym palcu u nogi i innych obszarach nie jest leczona, zwiększa się podatność organizmu na infekcje, wzrasta ryzyko nefropatii (choroby nerek spowodowanej wysokim ciśnieniem krwi), a jakość życia spada.

Jak wygląda podagra?

Podczas ataków dotknięty obszar powiększa się i czerwienieje. W ostatnich stadiach podagry na dłoniach i stopach wyraźnie widoczne są tofusy, zgrubienia i zdeformowane stawy. Jak wygląda podagra, można zobaczyć na zdjęciu.

Czego boi się podagra?

Zaostrzenia podagry występują z powodu nadmiernego spożycia pokarmów bogatych w purynę, a także urazów i operacji. Niekorzystnymi czynnikami są również rygorystyczne diety i odwodnienie (podagra „boi się" zdrowego stylu życia).

Jakie badania zrobić w przypadku podagry?

Diagnoza podagry jest przeprowadzana w ramach konsultacji z lekarzem-traumatologiem (chirurgiem urazowym). Lekarz może skierować na dodatkowe badania. Badania w przypadku podagry:

  • laboratoryjne badania krwi (w celu określenia stężenia kwasu moczowego)
  • USG (w celu wykrycia kryształów moczanu w stawach);
  • badanie płynu stawowego (pobranie płynu z chorego stawu za pomocą specjalnej igły, a następnie zbadanie go pod mikroskopem);
  • badanie RTG (badanie rentgenowskie w przypadku dny moczanowej pozwala ocenić stan dotkniętych stawów).

Diagnozę można uzupełnić o tomografię komputerową (uwidacznia złogi moczanowe). W przypadkach, gdy pacjent nie jest w stanie odwiedzić lekarza w celu monitorowania leczenia, można przeprowadzić konsultację wideo online z traumatologiem.

Metody leczenia podagry

Trwałe wyleczenie podagry jest dość trudne, ponieważ zniszczenie tkanek stawów jest nieodwracalne. Jednak odpowiednio dobrane leczenie pozwala zapobiec obniżeniu jakości życia. Leczenie podagry pomaga złagodzić obrzęk, zmniejszyć ból, stan zapalny i zapobiec powikłaniom. Leczenie podagry:

  • leki przeciwzapalne;
  • środki przeciwbólowe;
  • kortykosteroidy (tabletki lub zastrzyki dostawowe).

W leczeniu dny stosuje się również leki obniżające poziom kwasu moczowego w organizmie. W celu złagodzenia objawów na dotknięty obszar można przykładać lód. Leczenie dny moczanowej odbywa się głównie w domu (hospitalizacja nie jest wymagana).

Jak zapobiegać podagrze?

Zapobieganie podagrze obejmuje zwiększenie spożycia wody (w celu przyspieszenia wydalania kwasu moczowego), zmniejszenie ilości pokarmów i napojów o wysokiej zawartości puryn. Zaleca się rezygnację z alkoholu. W razie potrzeby należy skonsultować się z dietetykiem w sprawie korekty diety i nadwagi, unikać urazów i nadmiernego obciążenia stawów.

Dieta na podagrę: menu z przepisami

Racjonalna dieta w przypadku podagry pomaga obniżyć poziom kwasu moczowego i normalizować masę ciała. Dieta dla podagry:

  • spożywanie owoców, warzyw, produktów pełnoziarnistych;
  • unikanie napojów i żywności o wysokiej zawartości fruktozy (np. soków owocowych), słodyczy, pieczywa;
  • ograniczenie spożycia tłustych produktów mlecznych, czerwonego mięsa (wieprzowina, jagnięcina, wołowina), tłustego drobiu, produktów ubocznych z mięsa;
  • spożywanie chudego mięsa i produktów zbożowych bogatych w białko;
  • ograniczenie spożycia tuńczyka, sardynek, małży, sardeli.

Zaleca się uzupełnienie diety o produkty zawierające witaminę C (kwas askorbinowy znajduje się na liście witamin przepisywanych na dnę). Konieczne jest również zmniejszenie wielkości porcji i unikanie przejadania się. Ograniczenia nie są rygorystyczne i pozwalają urozmaicić menu dny moczanowej. Niektóre pokarmy i napoje pomagają obniżyć poziom kwasu moczowego w organizmie. Na przykład kawa (od jednej do trzech filiżanek dziennie) może być spożywana w przypadku dny moczanowej przy braku przeciwwskazań medycznych.

Przepisy dietetyczne

1
Pierś z kurczaka
2
Smażony łosoś
3
Zapiekanka twarogowa
1

Pierś z kurczaka

Podagra: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
30 min
Opracowanie
10 min
Przygotowanie
20 min
Kalorie na porcję
160
Liczba porcji
4

Składniki

  • filet z kurczaka - 400-450 g;
  • mąka - 2 łyżki;
  • oliwa z oliwek - 2 łyżki;
  • sól - 0.5 łyżki;
  • czarny pieprz - 0.5 łyżki;
  • posiekana natka pietruszki - 1 łyżka.

Przygotowanie

  1. Umyte filety i pokrój na kawałki. 
  2. Wymieszaj mielony pieprz, sól i mąkę, a następnie wymieszaj z kawałkami kurczaka.
  3. Rozgrzej oliwę z oliwek na patelni.
  4. Smaż filety, aż będą gotowe (4-5 minut), od czasu do czasu obracając mięso.
  5. Dodaj pietruszkę.
  6. Podawaj po 10 minutach.
2

Smażony łosoś

Podagra: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
60 min
Opracowanie
40 min
Przygotowanie
20 min
Kalorie na porcję
140
Liczba porcji
3

Składniki

  • łosoś - 3 steki;
  • oliwa z oliwek - 2 łyżki;
  • mąka - 2 łyżki;
  • sól - 0.5 łyżki;
  • czarny pieprz - 0.5 łyżki;
  • kolendra - 1 łyżka;
  • cytryna - 1 szt.

Przygotowanie

  1. Łososia umyj i pokrój na kawałki o grubości od dwóch do trzech centymetrów.
  2. Wymieszaj kolendrę, pieprz i sól.
  3. Przyprawy wymieszaj z łososiem i odstaw do lodówki na 20-30 minut.
  4. Obtocz każdy kawałek w mące z obu stron i umieść na dobrze rozgrzanej patelni z olejem.
  5. Podsmażaj przez 3-4 minuty z każdej strony na dużym ogniu, a następnie zmniejsz ogień i smaż, aż łosoś będzie gotowy.
  6. Gotowe kawałki łososia skrop sokiem z połowy cytryny. Podawaj z plasterkami pozostałej połowy cytryny.
3

Zapiekanka twarogowa

Podagra: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
70 min
Opracowanie
15 min
Przygotowanie
55 min
Kalorie na porcję
180
Liczba porcji
4

Składniki

  • twaróg średnio tłusty - 500 g;
  • jajka - 4 szt.;
  • śmietana - 4 łyżki;
  • cukier - 150 g;
  • mąka - 2 łyżki;
  • rodzynki - 50 g;
  • masło - 25 g;
  • sól - 0.5 łyżki
  • cukier waniliowy - 1 saszetka.

Przygotowanie

  1. Rozgrzej piekarnik do 180 stopni Celsjusza.
  2. Ubij twaróg przy pomocy blendera.
  3. Oddziel żółtka od białek.
  4. Do twarogu dodaj żółtka, połowę cukru i cukier waniliowy.
  5. Dodaj śmietanę, rodzynki, mąkę, wymieszaj do uzyskania gładkiej masy.
  6. Połącz białka z pozostałym cukrem, dodaj sól, ubij blenderem, dodaj do masy twarogowej.
  7. Delikatnie wymieszaj szpatułką lub łyżką.
  8. Wysmaruj formę masłem, rozprowadź masę twarogową równomiernie na formie.
  9. Piecz w piekarniku przez 45-55 minut.
  10. Po całkowitym ostygnięciu wyjmij z formy.

Popularne pytania

Czy mogę ćwiczyć, jeśli mam podagrę?

Umiarkowana aktywność fizyczna przy braku przeciwwskazań medycznych ma korzystny wpływ na przebieg podagry. Aktywność fizyczna pomaga zmniejszyć ból i stan zapalny. Ćwiczenia i sport są przeciwwskazane tylko w okresach zaostrzenia choroby.

Jakie wkładki ortopedyczne są potrzebne w przypadku podagry?

U pacjentów z podagrą stosuje się wkładki ortopedyczne, które są dobierane indywidualnie. Pomagają w redystrybucji masy ciała, zmniejszają nacisk na obszary nadwrażliwe, zapobiegają przeciążeniom stopy i zaburzeniom chodu. Długoterminowym efektem noszenia wkładek ortopedycznych jest zmniejszenie częstotliwości i intensywności ataków bólu.

Czy można korzystać z masażu nóg w przypadku podagry?

W przypadku ataków podagry zaleca się rezygnację z masażu, który może nasilić objawy. W okresie kiedy ból nie występuje, masaż pomaga poprawić krążenie krwi i ruchomość stawów.

Dlaczego moje stopy puchną, gdy mam podagrę?

Obrzęk występuje wskutek nagromadzenia kryształów moczanu, które w większości przypadków koncentrują się w stawach nóg. Krążenie krwi w dotkniętych obszarach  jest zaburzone, dochodzi do zastojów płynu, co prowadzi do obrzęku kończyn dolnych.

Jak szybko złagodzić stan zapalny związany z podagrą?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne można stosować w celu złagodzenia stanu zapalnego. W przypadku podagry stosuje się również okłady z lodu na bolący staw.

Czego nie należy jeść w przypadku podagry?

Negatywny wpływ na objawy podagry może mieć spożywanie baraniny, wieprzowiny, wołowiny, czerwonych ryb, które zwiększają stężenie puryn w stawach. Zaleca się również rezygnację z napojów alkoholowych, czekolady, roślin strączkowych (groch, ciecierzyca).

Czy mogę dużo chodzić, jeśli mam podagrę?

U pacjentów z podagrą w okresach zaostrzeń choroby może towarzyszyć wzrost intensywności bólu przy długotrwałym chodzeniu. W okresach remisji można wykonywać codzienne czynności bez ograniczania chodzenia i poruszania się, ale również bez nadmiernego wysiłku.

5 of 5 na podstawie 1 ocena
Podagra: objawy, leczenie i dieta
Autor
Tkachenko Marina
Lekarz ogólny. Siedem lat doświadczenia.

Inne artykuły na ten temat

Artykuły powiązane:

Komentarze

Dodaj komentarz

Marina 6 miesięcy temu
Dobry wieczór. Mam takie pytanie: czy w okresie zaostrzenia podagry można korzystać z łaźni parowej i czy jest to bezpieczne?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
6 miesięcy temu
Dzień dobry. Pobytowi w łaźni parowej towarzyszy zwiększone pocenie się. Ciało traci płyny, a przez to wzrasta stężenie kwasu moczowego w tkankach. Dlatego niewskazane jest odwiedzanie łaźni i saun w okresach zaostrzeń choroby. Indywidualne zalecenia można uzyskać podczas wizyty u lekarza.
Irena 6 miesięcy temu
Dzień dobry. Niedawno zdiagnozowano u mnie podagrę. Czy mogę pływać w basenie?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
6 miesięcy temu
Dzień po południu. Pływanie jest bezpieczną alternatywą dla chodzenia i pozwala utrzymać aktywność fizyczną bez przeciążania stawów. Szczegółowe porady dotyczące zalecanych ćwiczeń można uzyskać w trakcie wizyty u lekarza.
Dominika 6 miesięcy temu
Dzień dobry. Czy mogę podnosić ciężary, jeśli mam podagrę?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
6 miesięcy temu
Dzień dobry. Ćwiczenia przy podagrze pomagają zwiększyć siłę mięśni, zmniejszyć ból i poprawić funkcjonowanie stawów. Obciążenia należy zwiększać stopniowo. Jeśli wystąpi ból, należy zawiesić treningi. Odpowiedni schemat treningowy można wybrać podczas konsultacji z lekarzem.
Wioletta 6 miesięcy temu
Dzień dobry. Czy mogą Państwo wyjaśnić, dlaczego nie można przyjmować leków moczopędnych jeśli ma się podagrę?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
6 miesięcy temu
Dzień dobry. Leki moczopędne zmniejszają ilość płynów w organizmie, przez co stężenie kwasu moczowego wzrasta. W związku z tym wzrasta też ryzyko krystalizacji soli i powikłań podagry. Należy umówić się na wizytę u reumatologa, aby dobrał indywidualny sposób leczenia.
Natalia 6 miesięcy temu
Dzień dobry. W jaki sposób boli noga przy podagrze? To znaczy, gdzie dokładnie odczuwa się ból?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
6 miesięcy temu
Dzień dobry. Kończyny dolne to najczęściej występująca lokalizacja dny moczanowej. Ból może być odczuwany w stawie dużego palca i innych palców, rzadziej – w okolicy kostki i kolana. Choroba może rozwinąć się z jednym lub kilkoma ogniskami zapalenia. Bardziej szczegółowy obraz kliniczny można zbadać po postawieniu diagnozy.
Administratorem danych osobowych jest DOCTORPRO POLAND SP. Z O.O. z siedzibą w Łodzi oraz DOCTORPRO WROCLAW SP. Z O.O. z siedzibą we Wrocławiu. Niniejsza strona internetowa używa plików „cookies” w celach określonych w Polityce plików cookies, w szczególności w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony oraz dostosowania wyglądu strony do indywidualnych preferencji użytkowników (personalizacja).
Kliknij „Akceptuję” jeżeli zgadzasz się na użycie plików „cookies” do celów opisanych w Polityce plików cookies. Możesz również nie wyrazić zgody na użycie plików „cookies”. Wyłączenie plików cookies może spowodować trudności w korzystaniu ze strony.
Formularz kontaktowy
Klikając na "Wyślij" wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych i akceptujesz warunki polityki prywatności umowy użytkownika umowy użytkownika
Превышен лимит запросов. Попробуйте через 5 мин.

Pliki cookie - szczegóły

Cookies systemowe
Cookies systemowe są niezbędne do uruchomienia podstawowych funkcji tej strony – formularzy zgłoszeniowych, ocen artykułów itp. Te pliki cookie nie przechowują żadnych danych osobowych
Funkcjonalne pliki cookies
Marketingowe pliki cookies