+48 800 003 033

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
gastroenterologia
Zaktualizowano: 08 April 2024
Czytać 7 minut Opublikowano: 08 April 2024 228
Zapalenie jelita grubego jest jedną z chorób dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Profilaktyką, diagnostyką i leczeniem zapalenia jelita grubego zajmuje się gastroenterolog.

Czym jest zapalenie jelita grubego?

Zapalenie jelita grubego jest chorobą zapalną końcowego odcinka jelita grubego. W prawidłowych warunkach jelito grube wchłania wodę, namnaża korzystną mikroflorę i produkuje zwarte stolce.

Rodzaje zapalenia jelita grubego

W zależności od przebiegu choroby wyróżnia się ostre i przewlekłe zapalenie jelita grubego. Ostre zapalenie jelita grubego częściej ma podłoże zakaźne i może być wywołane przez bakterie, pierwotniaki, grzyby i wirusy.

Przewlekłe zapalenie jelita grubego obejmuje rzadkie, ciężkie choroby przewodu pokarmowego. Typy przewlekłego zapalenia jelita grubego:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna;
  • niespecyficzne wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • nieswoiste niewrzodziejące zapalenie jelita grubego (alergiczne lub spastyczne).

Niedokrwienne zapalenie jelita grubego rozwija się, gdy dochodzi do upośledzenia krążenia krwi w jelicie. Niedokrwienne zapalenie jelita grubego może być spowodowane zakrzepicą tętnicy krezkowej, skręceniem pętli jelitowej, niedrożnością jelit lub uciskiem naczyń przez guz. Zapalenie jelita grubego może rozwinąć się na skutek niekontrolowanej i długotrwałej antybiotykoterapii, która powoduje zaburzenia mikroflory jelitowej.

Objawy zapalenia jelita grubego

Ostre zapalenie jelita grubego rozpoczyna się nagle i objawia się obfitą biegunką, obecnością krwi w stolcu i ostrym bólem brzucha. Może wystąpić wzrost temperatury ciała, ogólne osłabienie i dreszcze.

Przewlekłe zapalenie jelita grubego ma przebieg okresowy, obejmuje okresy zaostrzenia i remisji. Objawy zapalenia jelita grubego:

  • zaburzenia stolca (biegunka lub zaparcia);
  • wzdęcia i zatrzymanie gazów;
  • skurczowe bóle brzucha;
  • burczenie w brzuchu;
  • fałszywe parcie na stolec;
  • uczucie niepełnego opróżnienia jelit;
  • nagłe parcie na stolec.

Objawy przewlekłego zapalenia jelita grubego obejmują również utratę masy ciała, przewlekłe osłabienie i zmęczenie. Zapalenie jelita grubego u dzieci jest najczęściej spowodowane infekcją bakteryjną lub pasożytniczą i może prowadzić do odwodnienia (objawiającego się osłabieniem, sennością, zapachem acetonu z ust).

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, która powoduje powstawanie głębokich ubytków (wrzodów) w błonie śluzowej jelit. Objawy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego obejmują częste biegunki i obecność krwi w stolcu. Przewlekła biegunka powoduje, że organizm traci wodę, sole, kwasy i składniki odżywcze.

Zapalenie jelita cienkiego i grubego

Zapalenie jelit to połączenie zapalenia jelita grubego i jelita cienkiego. Biegunka typowa dla zapalenia jelita grubego charakteryzuje się częstymi, ale nie obfitymi stolcami. Jeśli biegunka staje się bardzo obfita, wodnista, z domieszką niestrawionych resztek pokarmowych, należy podejrzewać zapalenie jelit. Zapalenie jelit objawia się również bólem i dyskomfortem w jamie brzusznej. Zapalenie jelit rozwija się pod wpływem infekcji pokarmowych, a także w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego to infekcja jelita grubego o ostrym przebiegu, spowodowana zakażeniem bakteriami z rodzaju Clostridium. Na powierzchni błony śluzowej jelita tworzą się tak zwane tarczki (błony rzekome). 

Głównym objawem rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego jest postępująca biegunka. Kał ma zielonkawy kolor i bardzo nieprzyjemny zapach. Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego powoduje również wzrost temperatury ciała, a towarzyszące mu odwodnienie może wywołać drgawki.

Spastyczne zapalenie jelita grubego

Spastyczne zapalenie jelita grubego występuje, gdy motoryka (ruch) jelit jest zaburzona, objawia się skurczami mięśni. Objawy spastycznego zapalenia jelita grubego obejmują również zaparcia i skurczowe bóle brzucha. Spastyczne zapalenie jelita grubego może ulec nasileniu pod wpływem stresu, nieprawidłowej diety i innych chorób.

Jak trwale wyleczyć zapalenie jelita grubego?

Ostre zapalenie jelita grubego można trwale wyleczyć, podobnie jak te rodzaje zapalenia jelita grubego, w przypadku których możliwe jest wyeliminowanie przyczyny (np. zapalenie jelita grubego wywołane przyjmowaniem antybiotyków). Celem leczenia przewlekłego zapalenia jelita grubego jest wyeliminowanie objawów i osiągnięcie trwałej remisji.

W przypadku podejrzenia zapalenia jelita grubego konieczna jest konsultacja z gastroenterologiem, który skieruje na odpowiednie badania i ustali przyczynę stanu zapalnego. Diagnostyka zapalenia jelita grubego obejmuje:

  • badania laboratoryjne (krwi, moczu, kału);
  • kolonoskopię;
  • USG jamy brzusznej;
  • RTG i tomografię komputerową jelita.

Głównym badaniem umożliwiającym określenie rodzaju zapalenia jelita grubego jest kolonoskopia (instrumentalne badanie błony śluzowej jelit przez odbyt). Opuchnięta, zaczerwieniona błona śluzowa jest oznaką nieżytowego zapalenia jelita grubego. Przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego widoczne są ubytki na błonie śluzowej. Jeśli zmiany na błonie śluzowej są nieznaczne, może to oznaczać mikroskopowe zapalenie jelita grubego.

Sposób leczenia zapalenia jelita grubego zależy od rodzaju choroby i stopnia jej nasilenia. Gastroenterolog może przepisać leki na zaparcia i biegunkę, leki przeciwskurczowe i probiotyki. W leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna stosuje się hormonalne leki przeciwzapalne. Jeśli leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, występuje krwawienie lub głębokie, wrzodziejące ubytki w jelitach, konieczne może być leczenie chirurgiczne.

Produkty niedozwolone przy zapaleniu jelita grubego

Aby złagodzić objawy choroby i zapobiec zaostrzeniom, konieczna jest dieta. Różne pokarmy mogą powodować zaostrzenie przewlekłego zapalenia jelita grubego, dlatego gastroenterolog zaleci dietę eliminacyjną, która polega na naprzemiennym wykluczaniu różnych pokarmów z diety i monitorowaniu zmian w objawach.

Tłuste, słodkie i alergizujące pokarmy (owoce morza, miód, zioła) mogą wywołać zaostrzenie zapalenia jelita grubego. Pokarmy zabronione przy zapaleniu jelita grubego obejmują: świeże mleko, śmietanę, masło, twarde i nieprzetworzone termicznie warzywa i owoce (jabłka, gruszki), soki. Jeśli choremu dokuczają wzdęcia brzucha, konieczne jest wykluczenie produktów, które zwiększają tworzenie się gazów: pieczywa, kapusty, napojów gazowanych. Z diety należy również wykluczyć nasiona. Podobnie jak w przypadku diety dla chorych na zapalenie trzustki, należy wykluczyć słodycze, tłuste potrawy, fast foody, pikantne przyprawy i alkohol.

Dieta na zapalenie jelita grubego: menu na tydzień z przepisami

Dieta przy przewlekłym zapaleniu jelita grubego powinna zawierać zwiększoną ilość białka i błonnika. Przy zapaleniu jelita grubego można spożywać ryby, chude mięso, produkty zbożowe, warzywa i owoce poddane obróbce termicznej.

Przy częstych biegunkach niezbędne są pokarmy ściągające (np. ryż). Bulion kostny pozwala uzupełnić straty energii i białka na skutek długotrwałej biegunki. Świeży jogurt pomaga przywrócić prawidłową mikroflorę jelitową.

Ważne jest również uzupełnianie utraty płynów – zaleca się pić do trzech litrów wody dziennie. W łagodnym przebiegu zapalenia jelita grubego dieta może stać się główną metodą leczenia i pomoże uniknąć konieczności przyjmowania leków.

Pomimo ograniczeń, dieta na zapalenie jelita grubego może być urozmaicona i smaczna. Przygotowaliśmy dla Ciebie tygodniowy jadłospis na zapalenie jelita grubego.

Przepisy dietetyczne

1
Filet rybny z warzywami z piekarnika
2
Warzywna zupa-krem z grzankami
3
Rosół z kurczaka z jajkiem
4
Pilaw owocowy
5
Naleśniki owsiane
6
Pieczone jabłka z miodem
7
Papryka faszerowana
1

Filet rybny z warzywami z piekarnika

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
25 min
Opracowanie
10 min
Przygotowanie
15 min
Kalorie na porcję
265
Liczba porcji
2

Składniki

  • chudy filet rybny – 500 gr;
  • warzywa sezonowe do smaku (cukinia; marchew; papryka słodka) – po 1-2 sztuki;
  • sól i niezbyt ostre przyprawy (zioła prowansalskie; pieprz) do smaku.

Przygotowanie

  1. Filet rybny umyj, pozostaw do wyschnięcia, natrzyj solą i przyprawami w niewielkiej ilości, zawiń w folię do pieczenia.
  2. Warzywa umyj, grubo posiekaj.
  3. Umieść rybę i warzywa w naczyniu do pieczenia, zapiekaj przez 15 minut.
2

Warzywna zupa-krem z grzankami

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
40 min
Opracowanie
10 min
Przygotowanie
30 min
Kalorie na porcję
270
Liczba porcji
4

Składniki

  • marchew; ziemniaki; brokuły – łącznie 500 g;
  • beztłuszczowa śmietana – 100 ml;
  • sól i przyprawy ziołowe do smaku;
  • grzanki.

Przygotowanie

  1. Warzywa obierz, umyj, przekrój na pół.
  2. Gotuj warzywa w 1,5 litra czystej wody, dodaj sól i przyprawy do smaku.
  3. Ugotowane warzywa zmiksuj blenderem, dodaj bulion warzywny i śmietanę w proporcji 2:1 do uzyskania pożądanej konsystencji.
  4. Podawaj z grzankami.
3

Rosół z kurczaka z jajkiem

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
45 min
Opracowanie
5 min
Przygotowanie
40 min
Kalorie na porcję
190
Liczba porcji
2

Składniki

  • udko z kurczaka – 2 sztuki;
  • jajka – 2 sztuki;
  • spaghetti – 100 g;
  • świeże zioła – 100 g.

Przygotowanie

  1. Umyj udka kurczaka i ugotuj na małym ogniu.
  2. Na 10 minut przed zakończeniem gotowania dodaj spaghetti do bulionu.
  3. Jajka ugotuj w osobnym pojemniku, pokrój na połówki.
  4. Drobno posiekaj zieleninę.
  5. Umieść pół jajka na dnie talerza, wlej bulion ze spaghetti, posyp zieleniną przed podaniem.
4

Pilaw owocowy

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
35 min
Opracowanie
15 min
Przygotowanie
20 min
Kalorie na porcję
310
Liczba porcji
4

Składniki

  • ryż – 400 gr;
  • jabłka – 6 sztuk;
  • suszone owoce do smaku.

Przygotowanie

  1. Ryż opłucz i gotuj przez połowę czasu zalecanego na opakowaniu. 
  2. Umyj jabłka i suszone owoce, drobno posiekaj i duś na patelni z łyżeczką cukru.
  3. Dodaj mieszankę owoców do ryżu, wymieszaj i gotuj razem, aż ryż się ugotuje.
5

Naleśniki owsiane

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
30 min
Opracowanie
10 min
Przygotowanie
20 min
Kalorie na porcję
290
Liczba porcji
4

Składniki

  • płatki owsiane – 300 g;
  • jajko – 1 jajko;
  • mąka – 50 g;
  • banan – 1 sztuka;
  • owoce jagodowe do smaku.

Przygotowanie

  1. W głębokim naczyniu wymieszaj płatki owsiane, jajko i łyżkę mąki.
  2. Rozgnieć banana widelcem, dodaj do mieszanki owsianej i wymieszaj.
  3. Dodaj owoce jagodowe według uznania.
  4. Z przygotowanej mieszanki formuj placuszki, smaż je przez 1-2 minuty z każdej strony bez oleju.
6

Pieczone jabłka z miodem

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
25 min
Opracowanie
10 min
Przygotowanie
15 min
Kalorie na porcję
310
Liczba porcji
2

Składniki

  • duże jabłka – 4 sztuki;
  • miód – 100 g;
  • orzechy do smaku.

Przygotowanie

  1. Umyj jabłka, ostrożnie wytnij gniazda nasienne.
  2. W powstały otwór włóż po 2-3 orzechy i łyżkę miodu.
  3. Piecz w piekarniku przez około 15 minut, aż jabłka będą miękkie.
7

Papryka faszerowana

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Czas ogólny
60 min
Opracowanie
15 min
Przygotowanie
45 min
Kalorie na porcję
320
Liczba porcji
6

Składniki

  • mięso mielone do smaku – 500 g;
  • ryż – 100 g;
  • jajka – 2 sztuki;
  • duża słodka papryka – 6 sztuk;
  • marchew – 1 sztuka;
  • cebula – 1 sztuka;
  • pomidory – 3 sztuki.

Przygotowanie

  1. W jednej misce wymieszaj mięso mielone, jajko i ryż.
  2. Umyj papryki, usuń gniazda nasienne.
  3. Napełnij paprykę mieszanką mięsną, umieść w rondlu, zalej ciepłą wodą i duś na małym ogniu.
  4. Warzywa umyj, obierz, drobno posiekaj i gotuj na wolnym ogniu na osobnej patelni.
  5. Na 10-15 minut przed zakończeniem gotowania papryki dodaj do niej sos warzywny i duś wszystko razem.

Gastroenterologia w Doctorpro Wrocław

Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Adres
ul. Gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, 40, 50-457 Wrocław, Polska
Nr telefonu
Harmonogram
Pn-Pt: 8:00-20:00
Sob: 8:00-15:00

Popularne pytania

Jaka jest różnica między zapaleniem jelita grubego a zespołem jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego jest chorobą funkcjonalną, w której zaburzona jest regulacja przewodu pokarmowego. Objawy zespołu jelita drażliwego mogą przypominać zapalenie jelita grubego: dochodzi do zaburzeń stolca, pojawiają się okresowe bóle brzucha. W zespole jelita drażliwego, w przeciwieństwie do zapalenia jelita grubego, nie występują zmiany strukturalne w błonie śluzowej (brak stanu zapalnego).

Jaka jest różnica między zapaleniem jelit a zapaleniem jelita grubego?

Przy zapaleniu jelita grubego stan zapalny jest ograniczony do obszaru jelita grubego. Zapalenie jelit dotyka zarówno jelito grube, jak i cienkie. Zapalenie jelit może być spowodowane zatruciem pokarmowym, a także chorobą Leśniowskiego-Crohna. Czasami zapalenie jelit współwystępuje równocześnie z zapaleniem żołądka.

Jakie owoce mogę jeść, chorując na wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

Chorując na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, można jeść warzywa i owoce bez szorstkiej skórki i bez pestek. W okresach zaostrzenia mogą to być banany, jabłka poddane obróbce termicznej (pieczone), przeciery z jagód, wiśni i śliwek. Winogrona i owoce cytrusowe w okresie zaostrzenia należy ograniczyć, ponieważ wykazują działanie drażniące.

Jakie zagrożenia niesie ze sobą przewlekłe zapalenie jelita grubego?

Przewlekłe zapalenie jelita grubego jest niebezpieczne, ponieważ jest chorobą przedrakową. Przewlekły stan zapalny w jelitach przyczynia się do rozwoju zmian (na przykład polipów), które z czasem mogą przekształcić się w nowotwory złośliwe. Długotrwałe zapalenie jelita grubego może również prowadzić do utraty wagi, odwodnienia i obniżenia odporności.

Jak leczyć zapalenie jelita grubego domowymi sposobami?

Samodzielne leczenie zapalenia jelita grubego jest nieskuteczne i może prowadzić do rozwoju powikłań (krwawienie z jelit, odwodnienie). Prawidłowe leczenie zapalenia jelit może być zalecone wyłącznie przez lekarza w zależności od przyczyny choroby.

5 of 5 na podstawie 1 ocena
Zapalenie jelita grubego: objawy, leczenie i dieta
Autor
Tkachenko Marina
Lekarz ogólny. Siedem lat doświadczenia.

Zadaj pytanie gastroenterologowi
«Doctorpro»

Inne artykuły na ten temat

Artykuły powiązane:

Komentarze

Dodaj komentarz

Patrycja 4 tygodnie temu
Dzień dobry, dlaczego po antybiotykach występują bóle brzucha i biegunka?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
4 tygodnie temu
Dzień dobry! Antybiotyk oddziałuje nie tylko na drobnoustroje chorobotwórcze, ale także na zdrową mikroflorę jelitową. Po długotrwałym i niekontrolowanym zażywaniu antybiotyków może rozwinąć się zapalenie jelita grubego, którego objawem są biegunki.
Barbara 1 miesiąc temu
Dzień dobry, drugi dzień dokucza mi biegunka i gorączka. Czy przy zapaleniu jelita grubego występuje gorączka?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
1 miesiąc temu
Dzień dobry, temperatura ciała może wzrosnąć przy ostrym zapaleniu jelita grubego, zwykle o podłożu bakteryjnym. Należy zwrócić uwagę na wygląd stolca i skonsultować się z lekarzem.
Ewa 1 miesiąc temu
Dzień dobry, czy stolce zmieniają się przy spastycznym zapaleniu jelita grubego?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
1 miesiąc temu
Dzień dobry, spastyczne zapalenie jelita grubego charakteryzuje się zaparciami. Stolce przypominają wyglądem odchody owiec (zwarte, małe fragmenty).
Jana 1 miesiąc temu
Dzień dobry! Po leczeniu zapalenia jelita grubego metodami domowymi nasiliła mi się biegunka. Co teraz zrobić?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
1 miesiąc temu
Domowe sposoby są nieskuteczne i mogą nasilać stan zapalny w jelitach. W celu doboru odpowiedniego leczenia należy skonsultować się z gastroenterologiem.
Peter 1 miesiąc temu
Dzień dobry. Gastroenterolog twierdzi, że niespecyficzne wrzodziejące zapalenie jelita grubego to poważna diagnoza. Jak długo żyją ludzie z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego?
Odpowiedz
Tkachenko Marina
Tkachenko Marina
1 miesiąc temu
Przy odpowiednim leczeniu wrzodziejące zapalenie jelita grubego nie zmienia oczekiwanej długości życia. Jakość życia zależy od skuteczności leczenia.
Administratorem danych osobowych jest DOCTORPRO POLAND SP. Z O.O. z siedzibą w Łodzi oraz DOCTORPRO WROCLAW SP. Z O.O. z siedzibą we Wrocławiu. Niniejsza strona internetowa używa plików „cookies” w celach określonych w Polityce plików cookies, w szczególności w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania strony oraz dostosowania wyglądu strony do indywidualnych preferencji użytkowników (personalizacja).
Kliknij „Akceptuję” jeżeli zgadzasz się na użycie plików „cookies” do celów opisanych w Polityce plików cookies. Możesz również nie wyrazić zgody na użycie plików „cookies”. Wyłączenie plików cookies może spowodować trudności w korzystaniu ze strony.
Formularz kontaktowy
Klikając na "Wyślij" wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych i akceptujesz warunki polityki prywatności umowy użytkownika umowy użytkownika
Превышен лимит запросов. Попробуйте через 5 мин.

Pliki cookie - szczegóły

Cookies systemowe
Cookies systemowe są niezbędne do uruchomienia podstawowych funkcji tej strony – formularzy zgłoszeniowych, ocen artykułów itp. Te pliki cookie nie przechowują żadnych danych osobowych
Funkcjonalne pliki cookies
Marketingowe pliki cookies